Protein Nedir?

Konusu 'Çeşitli Makaleler' forumundadır ve Despo tarafından 22 Ağustos 2004 başlatılmıştır.

Watchers:
Başlığı izleyen üye sayısı: 5 üye.
  1. Despo
    Offline

    Despo ADMIN Yönetici Admin

    Katılım:
    30 Mart 2004
    Mesajlar:
    7.962
    Beğenileri:
    6.063
    Ödül Puanları:
    123
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Serbest
    Yer:
    Danimarka
    Proteinler organizmaların gereksinimi olan besin maddelerinin en önemli gurubunu oluştururlar.Karbonhidratlar aktüel enerji taşıyıcı,yağlar rezerv maddeleri,proteinli maddeler ise organizmanın temel yapı taşıdır.Besinlerden alınan protein yalnız hücrelerde vücut için özel doku ve organ proteinleri yapı taş olarak kullanılmaz.Hormon ,enzim ve bağışıklık maddeleri içinde hammadde olarak görev almaktadır.Yani proteinler metabolizmada doğrudan rol oynar.Organizmada çok değişik proteinler bulunur.Bunlar yalnız cinse özel değil aynı cinsler arasında organlara da özeldir.Yani aynı organizmada çeşitli organlardaki proteinler birbirlerinden farklıdır.


    Proteinlerde yağ ve karbonhidratlardaki aynı elementler yani karbon, hidrojen ve oksijen bulunur. Fakat proteinlerde karakteristik olarak azot ve bazen de kükürt vardır. Proteinler yapı taşları olan amino asitlerin bir araya gelmesi ile oluşan büyük moleküllü bileşiklerdir. 22 farklı amino asidin değişik kombinasyonu ile ile tabiatta milyarlarca değişik protein sentez edilmektedir.


    Gerekli amino asitler vücudun kendisinin imal edemeyip dışarıdan besinlerle almak zorunda olduğu amino asitlerdir. Bunlar; Valin, İzoloysin, Löysin, Fenilalanin, Triptofan, Lisin, Metiyonin ve Trionin dir. Organizmanın protein ihtiyacı daha çok gerekli amino asitler üzerine kuruludur. Bir proteinin biyolojik değeri yani yani besleyici değeri bileşimindeki amino asit türüne bağlıdır. Biyolojik değer: sindirim kanalından emilen vücut proteinine dönüşme oranıdır. Yani biyolojik değer besinleri, insan vücudun proteinine ne kadar çabuk değişebileceğinin ölçüsüdür. En yüksek değere sahip protein yumurta akı proteinidir.Yumurta akı proteininin biyolojik değeri 100 olarak kabul edilir ve diğer proteinler buna oranlanır.


    Proteinlerin organizmadaki fonksiyonları :

    1- Vücut dokularının onarım ve yapımında kullanılmak. (Önce onarım sonra büyümede kullanılır)



    2- Enzim hormon gibi yaşamsal olayları düzenleyen kimyasal regülatörlerin bileşimine girmek


    3- Vücuttaki asit baz dengesini normal dengede tutmak için tampon vazifesi görmek


    4- Kalıtsal faktörler için kromozom ve genlerin yapısında bulunmak


    5- Kasların kontraksiyonunda görev almak


    6- Hücrelerle hücreler arası sıvılar arasında besin unsurlarının değişimine yardım ederek ödemlere sebebiyet veren sıvıların anormal bir şekilde toplanmasına engel olmak


    7- Enerji veren diğer besin unsurları (Karbonhidrat ve yağ) yeteri kadar alınmazsa veya diyetle fazla protein alınırsa enerji sağlamak.



    Sporcu beslenmesinde günlük protein gereksinimi

    Vücuda alınan proteinler sindirim sisteminde amino asitlere kadar parçalanırlar. Bu amino asitler yukarda bahsettiğimiz işlevlerde kullanılmaktadır. Sporcuların, spor yapmayan kişilere göre daha gelişmiş bir vücut yapısına sahip oldukları bir gerçektir. Kasların yapısını proteinler oluştur. Buda sporcuların daha fazla protein almaları gerektiği fikrini doğurabilir. Ancak kasların %70 i sudur. Su dışındaki ağırlığın ancak yarısını proteinler oluşturur. Kaslardaki protein oranını koruyabilmeleri için günlük kullanılan protein kadar alınması gereklidir. Günlük kas çalışmasındaki artışla birlikte protein gereksinimi de artar.

    Sağlıklı bireylerde her kilogram vücut ağırlığı başına 0.8 - 1.1 g protein yeterli iken sporcularda bu oran 1.5-2 grama kadar yükselir.Yani günlük alınması gereken enerjinin %15 - 20 sinin proteinlerden karşılanması gerekir. Büyüme çağındaki genç sporcular yalnız kas kuvvetlenmesi için değil büyümeleri içinde proteine ihtiyaç duyduklarından günlük enerjinin %25 ine kadar protein alabilirler. Kuvvet gerektiren spor dallarında yarışmacılar vücut ağırlıklarının her kg için 2-3 g protein , çabukluk isteyen spor türleri ile dayanıklılığın önemli olduğu spor dalları için de 1.5-2 g protein yeterlidir.

    Özellikle kuvvet gerektiren spor dallarındaki sporcuların birçoğu protein gereksinmelerini protein tozları alarak karşılama eğilimindedirler. Günde 4-6 saatlik ağır idman döneminde , sporcunun yeterli yiyecek tüketemediği durumlarda protein tozları pratik bir çözüm olmaktadır.Ancak enerjinin besin öğelerine dağılım dengesini korumak için protein tozlarının gelişi güzel kullanılması önerilmez.



    Proteinlerin kas gelişimine etkileri

    Sporcular arasında en yaygın inançlardan biriside Protein bakımından zengin yiyeceklerin (Özellikle hayvansal kaynaklı) vücut kas kitlesinde artışa neden olacağıdır. Diyetle alınan proteinler, kas kitlesinin gelişimi için gerekli amino asitleri sağlarlar. Ayrıca insan vücudu mevcut proteinlerin yıkımından ortaya çıkan amin asitleri tekrar kullanabilme yeteneğine de sahiptir. Örneğin 75 kg vücut ağırlığına sahip bir kişi günlük diyetle 100 g protein aldığında ,vücudu 400 g protein sentezler. Sporcular almaları gereken proteinin vücut ağırlıkları ve spor dalları ile orantılı olması gerektiğini unutmamalıdırlar. Geniş vücut kitlesine sahip olanların protein ihtiyaçları daha fazla olacaktır.



    Amino asitlerin enerji oluşumuna etkileri

    Son yıllarda yapılan çalışmalarda organizmanın amino asitleri yakıt olarak kullandığını göstermektedir. Özellikle dayanıklılık eksersizlerinde, enerji oluşumuna amino asitlerden löysin, izolöysin ve valin %5-12 oranında katılabilmektedir. Bu katılım vücut glikojen depolarının boşalmasıyla artabilmektedir.
    Vücutta yapılamayan gerekli amino asitlerin mutlaka organizmaya kazandırılmaları gerekir. Bazı amino asitler ise doku yıkımı esnasında serbest hale geçerek vücutta tekrar kullanılmaktadır. Dolayısıyla insan vücudu amino asitleri ve proteinleri kullanırken oldukça ekonomik hareket etmektedir. İnsanlar üzerinde yüksek doz amino asit kullanımının etkileri henüz denenmemiş olmasından dolayı tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda deney hayvanlarında yapılan çalışmalarda karaciğer böbrek büyümesi, organlarda tümör oluşumuna rastlanmıştır. Sindirim kanalında önemli bir rahatsızlığı olmayan sporcuların direk protein alımları ile amino asit kullanımları arasında bir fark yoktur.



    Fazla proteinin zararları



    1- Proteinler vücutta depo edilmez. Alınan proteinlerin fazlası yağa dönüşerek depo edilirler. Yağın artması sporcunun performansını düşürüp istenmeyen vücut ağırlığı teşekkülüne sebep olur.



    2- Protein bakımından zengin hayvansal kaynaklı besinlerin yapılarında katı yağ ve kolesterol bulunmaktadır. Bu tür yiyeceklerin fazla oranda tüketimi ileri yaşlarda kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırır.



    3- Proteinlerin parçalanması sonucu oluşan artık maddelerin(Ürik asit) atımı böbrekler yoluyla olduğundan sporcularda su kaybına yol açar.



    4- Fazla protein vücuttan kalsiyum atımını hızlandırır.

    Yetersiz protein alınmasının zararları

    Vücuda yeterli protein alınmadığı durumlarda vücut kendi hücrelerini kullanır. Bunun sonucunda önce büyüme durur. Daha sonra vücut ağırlığında azalma başlar. Vücudun hastalıklara karşı direnci azalır. Hastalıklar uzun süreli ve daha ağır seyreder. Hemoglobin yapılamadığı için kansızlık meydana gelir.
     
  2. Bahadir90
    Offline

    Bahadir90 Üye

    Katılım:
    27 Kasım 2012
    Mesajlar:
    12
    Beğenileri:
    11
    Ödül Puanları:
    0
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Öğrenci
    Yer:
    Istanbul
    Çok güzel bilgiler var. Konuyu hazırlayan arkadaşa çok teşekkür ediyorum ve daha detaylı bir soru sormak istiyorum. Proteini fazla aldığımızda bunun zararlarını açıklamışız aynı zamanda fazla proteinin yağ olarak depolandığını yazmışız yani fazla protein alırsak bu yağa dönüşüp saklanıyor kilo almak isteyen birisi için bunun bir sakıncası yok gibi sonuçta zayıf bir insan kilo alırken yağ oranını da artırmak isteyeceği için yağ alması sorun değil gibi anlıyorum. Burda anlamadığım nokta bu fazla protein yağ olduktan sonra mı aşağıda yazan zararları veriyor? Bir de amino asitler proteinlerin yapı taşı dedik ve fazla miktarda amino asit alımı hayvanlar üzerindeki testlerde böbrek karaciğer büyümesi gibi durumlara organlarda ödemlere sebep olduğu görülmüştür dedik. Amino asitler proteinler odduğuna göre fazla protein alımı da sizce insanlar üzerinde bu tip şeylere sebep olabilir mi? İnsanlar üzerinde test edilmemiş yazıyor ama insan yine de merak ediyor aradan uzun zaman geçmiş yazalı belki bazı şeyler değişmiştir :) Bunları sormamın sebebi de ben ekstradan protein alıyorum antrenmandan hemen sonra 25 gr. ve sabah kahvaltıyla 25 gr. 250 ml sütle karıştırarak. Yani normal beslenmeye ek olarak spor günlerinde 50 gr fazladan protein alıyorum buna ek olarak spor günlerinde 4 haşlanmış yumurta dinlenme günlerinde de 2 haşlanmış yumurta, 25 gr da protein alıyorum. Yaşım 22 boy boy 177 kilo 68. Ayrıca spordan 2 saat önce ya da dinlenme günümde herhangi bir zamanda 500 ml süt ile 150 gr weight gainer alıyorum. Sizce bunlara genel olarak baktığımızda fazla protein almış oluyor olabilir miyim?
     
  3. brhmcr
    Online

    brhmcr Guest

    Kilonun ortalama 1.8 katı kadar protein alıp her kilo başı 30 ml su içtiğinde genetik olarak bir rahatsızlığın yoksa ne böbrek ne karaciğerine birşey olacaktır.
     
  4. Bahadir90
    Offline

    Bahadir90 Üye

    Katılım:
    27 Kasım 2012
    Mesajlar:
    12
    Beğenileri:
    11
    Ödül Puanları:
    0
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Öğrenci
    Yer:
    Istanbul
    Cevap için teşekkürler yani günde 120 gr civarı protein alırsam bir şey olmaz. Şöyle günlük beslenmeme bakınca sanki benimki 150'yi buluyo gibi. Neyse biraz azaltayım bir de psikolojik mi yoksa bununla mı ilgili bilmiyorum protein alımına başladığımdan beri yüzümde sivilceler falan çıkmaya başladı birkaç tane. Bununla ilgili olmaya da bilir tabi ama aynı günlere denk gelince insan ister istemez onunla ilgisi var mı acaba diye düşünüyor.
     
  5. VeniVidiVici
    Offline

    VeniVidiVici Üye

    Katılım:
    15 Mayıs 2014
    Mesajlar:
    4
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    1
    Cinsiyet:
    Bay
    Yer:
    istanbul
    Çok faydalı bilgiler.Hazırlayan arkadaşa Teşekkür ederim.
     

Sayfayı Paylaş