Früktoz Hassasiyeti

Konusu 'Çeşitli Makaleler' forumundadır ve sarc4stic tarafından 27 Aralık 2006 başlatılmıştır.

  1. sarc4stic
    Offline

    sarc4stic Özel Üye

    Katılım:
    19 Nisan 2005
    Mesajlar:
    3.239
    Beğenileri:
    2.239
    Ödül Puanları:
    0
    Meslek:
    Satış Temsilcisi
    Yer:
    Istanbul
    Früktoz hassasiyeti
    Bu yazıdan yola çıkarak ince bağırsak rahatsızlığınızın başlıca belirtilerini tespit edebilir, gelişen semptomları azaltmak için yararlanabilirsiniz.


    İncebağırsağın işlevi ile ilgili giriş bölümünde, dengeli beslenmenin neden önemli olduğunu göreceksiniz.

    İnce bağırsak sindirim sistemi.
    Sindirim sistemini şematik olarak iki ucu dışarıya açılan uzun bir boru olarak kabul edebiliriz; üst uçta ağız, alt uçta ise anüs yer alır.
    Bu boru farklı işlevi olan bölümlere ayrılmıştır; yukardan aşağıya doğru ağız, yutak, yemek borusu, mide, incebağırsaklar, kalınbağırsaklar ve anüs yer alır.

    Alınan besinler bir süre ağız boşluğunda kalır, çiğnenerek daha küçük parçalara ayırlır ve tükürükle ıslanır. Tükürük müsin ve pityalin içerir; müsin lokmanın yutulmasını ve yemek borusundan kayarak inmesini, pityalin ise nişasta sindiriminin başlamasını sağlar.

    Besinler yutulduktan sonra yemek borusuna geçer. Yemek borusu 25-30 cm uzunluğunda bir borudur ve yutakla midenin bağlantısını sağlar. Peristaltik hareketler adını alan yukardan aşağıya doğru ritmik kasılmalar besinlerin yutaktan mideye geçmesini sağlar. Yemek borusunun mideye açıldığı yerde kardiya (mide ağzı) adını alan halka biçimli
    bir büzgen kas vardır. Besinlerin mideye geçişine izin verecek biçimde açılan kardiyanın kapanması midedekilerin yemek borusuna geri dönmesini engeller.

    Gıdalar ağız ve midede sindirildikten sonra incebağırsağa ulaşır. Pankreas ve safra kesesi de sindirim salgılarını buraya aktarırlar.

    Pankreas, bir taraftan karbonhidrat, protein ve yağların sindirimi için yardımcı maddeler (enzimler) oluşturur, diğer taraftan ise kan şekeri seviyesinin düzenlenmesi için insülin ve glukagon hormonlarını salgılar.

    Karaciğerde oluşan safra sıvısı; safra kesesinde muhafaza edilir ve besin yağlarının depolanmasından sonra incebağırsağa iletilir. Yağların bağırsaktan kan dolaşımına aktarımı için safra sıvısına ihtiyaç vardır.

    Besin maddelerinin kana geçmesini sağlayabilmek için, incebağırsak mukoza yüzeyi kabarcık şeklindeki hücrelerden oluşur. İncebağırsağın üst mukoza hücrelerinde, şeker ayrıştırıcı enzimler yer almaktadır. Bunlar, şekeri kan dolaşımına nakledebilmek için, küçük küçük parçalara ayrıştırırlar. Bu transfer ve diğer besin maddelerinin nakli de üst incebağırsakta başlar ve tüm bağırsakta gerçekleşir.

    Fruktoz, glikozdan daha ağır depo edilir. Bu, özellikle aynı miktarda, fruktoz ve glikoz tüketildiğinde kan şekeri seviyesinin daha hızlı yükselmesiyle tespit edilmiştir. Bu nedenle diyet yapanlar tatlandırıcı yerine fruktozu tercih ederler.

    Früktoza karşı hassasiyet neden ve nasıl oluşur?
    Früktoz, bir çok gıdada bulunur. Doğasında früktoz içeren sebze ve meyvelerin yanı sıra, şekersiz tatlılar ve diyabetik ürünlerinde de früktoza rastlamak mümkündür. Ancak ketçap benzeri soslarda, balık salamurası ve hazır salatalar gibi ürünlerde de früktoz bulunur.

    Günde ortalama 50 gr. fruktoz tüketmekteyiz. Fakat früktozun sindirimi bir çok insan tarafından güçlükle gerçekleşir. Bu durumda früktoz yavaş yavaş bağırsaktan kana geçer. Bağırsakta geriye kalan bakteriler tarafından früktozun özümlenmesiyle gazlar ve asitler meydana gelir. Bu da bağırsakta gaz oluşmasına, karın ağrısına ve ishale neden olabilir.

    Bir çok gıdada früktozun yanı sıra sorbitol bulunur. Üvez ağacı yemişinde rastlanılan bu alkol, früktoz ile aynı şeker kategorisine girer. Sorbitol früktoz gibi güç emilir ve früktozun dokular tarafından emilmesini güçleştirmektedir. Bu yüzden her iki maddeyi de içeren gıdalar (örn. armut, erik), özellikle bağırsakta gaz oluşmasına ve ishale neden oluyor.

    Früktoz hassasiyetine karşı beslenmede dikkat edilmesi gereken hususlar

    Öncellikle aşırı miktarda früktoz ve sorbitol tüketilmemelidir. Früktoza karşı hassas olan ince bağırsakları tahriş eder ve bunun sonucu o bölgede iltihap meydana gelir. Bağırsak mukoza zarı sürekli tahrii olduğundan, şikayetler azalana kadar früktoz içeren gıdalardan kaçınılmalıdır. Bağırsak iki hafta içinde eski düzenine kavuşur. Bundan sonra, sınırınızı adım adım öğrenebilirsiniz, az miktarda früktoz tüketimine göz yumulabilir.

    Bir çok kişi günde 20-25gr früktozu tüketebilir, yani ortalama tüketilenin yarısı kadar. Günlük früktoz miktarı zamanla arttırılmalıdır.

    Teşhisten Sonraki İlk İki Hafta : Olabildiğince fruktoz içermeyen gıdalar alınmalıdır.

    Bu ilk aşamada früktoz içeren gıdalardan kaçınılmalıdır. Evde kullanılan şekerlerde de, glikoz ile birleşmiş gizli früktoz bulunduğundan, olabildiğince uzak durulmalıdır. Aynı şekilde havuç suyu da kullanılmamalıdır. Öncellikle früktoz içermeyen gıdaları tercih edilmelidir.

    Früktoz içermeyen gıdalar

    - süt, tuzsuz beyaz peynir, peynir (doğal)
    - yumurta, kırmızı et, balık, tavuk (doğal)
    - yağ, margarin, bitkisel yağlar
    - nişasta, pirinç, makarna
    - beyaz ekmek, pasta, çörek gibi hamur işleri (glikoz içermeyen)
    - patates (öncelikle günde maksimum 150 gr=3 küçük patates)
    - baharatlar ve tuzotlar
    - kahve, çay (meyve çayları hariç), su
    - glikoz, kalorisiz tatlandırıcılar

    Az miktarda früktoz içeren sebzeler (max. 0.8 gr. früktoz/ 100 gr)*

    - Ispanak, frenk salatası, kıvırcık salata 0.2gr/100gr
    - Patates, mantar 0.3gr/100gr
    - Ravent 0.5gr/100gr
    - Göbek salatası, bezelye 0.6gr/100gr
    - Turp 0.7gr/100gr
    - Kırmızı turp 0.8gr/100gr

    Oldukça az miktarda früktoz içeren meyveler
    (max. 3.5 gr früktoz/ 100 gr)


    - Avokado 0.25gr/100gr
    - Limon 1.6gr/100gr
    - Ahududu, kırmızı frenk üzümü 2.5-2.6gr/100gr
    - Çilek 2.8gr/100gr
    - Kırmızı yaban mersini 3.0gr/100gr
    - Böğürtlen 3.2gr/100gr
    - Mürver, beyaz Frenk üzümü 3.4gr/100gr
    - Siyah Frenk üzümü 3.4gr/100gr
    - Yaban mersini 3.5gr/100gr

    Früktoz içeriği normal ile yüksek olan meyveler ( gr/ 100gr)*

    - Greyfurt, ayva, yeşil Frenk üzümü 0.25gr/100gr
    - Portakal, kayısı 4.3gr/100gr
    - Vişne 4.5gr/100gr
    - Kivi 4.7gr/100gr
    - Şeftali, mandalina 4.9gr/100gr
    - Erik 5.1gr/100gr
    - Frenk eriği 5.5gr/100gr
    - Kavun, kiraz 6.1-6.2gr/100gr
    - Ananas, sarı erik 6.4-6.6gr/100gr
    - Mango 7.1gr/100gr
    - Elma 7.5gr/100gr
    - Üzüm 7.9gr/100gr
    - Kuşburnu 8.1gr/100gr
    - Muz 8.6gr/100gr
    - Armut 9.8gr/100gr
    - Kurutulmuş incir, erik, kayısı 24-26gr/100gr
    - Kuru üzüm 32gr/100gr
    - Kurutulmuş elma 38gr/100gr

    Dikkat: Gizli Glikoz! (gr/100gr)

    - Tatlı (şekerleme) 30-95gr/100gr
    - Evde kullanılan şeker ~50gr/100gr
    - Çikolata 20-30gr/100gr
    - Diyet reçelleri, fındık ezmesi 25-50gr/100gr
    - Dondurma ~7.5gr/100gr
    - Ketçap ~12gr/100gr
    - Salça ~6.5gr/100gr
    - Salata sosları, ızgara sosları ~2-4gr/100gr
    - Sığır eti ~2.6gr/100gr
    - Hardal, sirke ~0.3-0.4gr/100gr

    Son Olarak Birkaç Öneri...

    Bazı meyveler früktozun yanı sıra glikoz da içerir. Glikoz, früktozun bağırsaktan kana geçişini hızlandırır ve böylece meyveler (muz, üzüm gibi…) rahatsızlık vermeden yenilebilir.

    Erik ve armut gibi meyveler sorbit içerirler ve bu meyvelerin dışkılaşmayı düzenleyici etkileri vardır. Meyveler, sanayide glikozdan elde edilen früktoz ve sorbit içeren gıdalardan daha faydalıdırlar.

    Dr. Hüseyin Nazlikul, Naturel Saglik
    www.huseyinnazlikul.com
     

Sayfayı Paylaş